Հայկական հեքիաթները

Նախագծի ժամկետը՝ փետրվարի 19-23:

Հայկական հեքիաթների ընթերցումով ծանոթացում հայերեն բարբառներին:

Արդյունքում՝ աուդիոնյութերի, տեսանյութերի ստեղծում:

7-րդ դասարան

Անդրադարձ հայերենի բարբառներին:

Ընթերցանության նյութերն՝ ըստ բառբառների:

Այրարատի բարբառ Հատոր ԱՀատոր ԲՀատոր Գ:

Շիրակի բարբառ — Հատոր Դ

Արցախի բարբառ — Հատոր ԵՀատոր ԶՍյունիք (Զանգեզուր)ՄեղրիՍիսիան

rfvecsd

Մի մարդ և կին են լինում: Ծերացել են, մի տղա ունեն:

Ասում է.-Արի մեր տղային պսակենք:

Ասում է.-պսակենք:

– Իսկ ում աղջկան հետ պսակենք:

Ասում է.- Մտածում եմ այս մեր գյուղում մի խելոք մարդ չկա արի գնանք քահանայի աղջկան առնենք:

Տերտերն էլ այնքան խելոք ու գրագետ մարդ է: Տերտերի հետ խոսում են ու տերտերի աղջկան առնում:

Աղջկան բերում են տուն: Դե նոր հարս է, այսօր, մյուս օրը լավ կլինի: Երեք-չորս օր անցնում է ու տանը ջուր չկա:

grazy

Մի մարդ թունդ խմած ժամանակ խանին ասում է.-Խան, ես ամբողջ ծովը կխմեմ. Խանը ծաղրում է սրան, իսկ մարդը համառում է և ասում.-Արի գրազ գանք, արի գրազ գանք:

Խանը գրազ է գալիս այս պայմանով, որ եթե այդ մարդն ամբողջ ծովը խմի խանը կզսրկվի իր հարստությունից` օգուտ այտ մարդու , իսկ եթե ոչ` պետք է նրան կախեն:

Առավոտը երբ այդ մարդու քեֆությունն անցնում է  և խելքը գլուխն է գալիս ու իր և իր գրած պայմանն իմանում, վախից քար է կտրում: Սրա կինը տեսնելով իր ամուսնու այդ վիճակը, հարցնում է, և մարդը պատմում է իր գլխին եղածը:

-Վնաս չունի,-ասում է կինը,-ես կգնամ և խանի պատասխանը կտամ:

Երբ խանը հրապարակով կանչում է մարդուն և ասումէ կամ խմիր ծովը կամ կախում եմ, կինն առաջ է գալիս և ասում. –Խան, իր մարդն ասել է, որ միայն ծովը կխմեմ, այսպես է:

-Այդպես է,-պատասխանում է խանը:

-Չի ասել, որ գետերն էլ կխմեմ- հարցնում է կինը:

-Ոչ- դարձյալ պատասխանում է խանը:

-ուրեմն դու պահիր գետերի ընթացքը, որ չգան և ծովը չթափվեն: ԵՎ այդպես հաղթում է կինը:

 

tav.png

Մի աղքատ մարդ էշին վերձրաց գնում է մի շատ նեղ ճանապարհով: Նա չի հասկանում , որ այդ նեղ կածանով էշը չի կարող անցնել :Գնում է , գնում մի քարափի տակ է լինում, այստեղ կածանը ավելի է նեղանում , էշը վայր է ընկնում սա հասնում է էշի ոտքից բռնում, քաշում է ու հետն էլ ասում. ՙՙՍուրբ Սարգիս օգնիր ինձ՚՚:Սա չարչարվում է չի կարողանում դուրս հանել ներքևն էլ ձոր է լինում :Որ տեսնում է հնար չկա ասում է ”ՙՙՍուրբ Սարգիս փախիր էշը եկա՜վ՚՚”:

Լոռվա (Գուգարքի) բարբառ — Հատոր Ը

sirunik

Մի աղքատ տղա մահանում է, հայրը քահանային կանչում է և թաղիլ է տալիս: Մի ժամանակից հետո քահանան գալիս է թաղիլու հախը ուզում է, նա էլ ասում է.- Ոչինչ չունեմ քահանա ջան ինչ տամ:

Քահանան էլ կպել պոկ չի գալիս, այնքան գնում է գալիս և այս մարթի տեղը նեղում է և այս մարդն էլ չգիտի, թե ինչ անի:

Երբ շատ նեղն է ընկնում ասում է.-Տեր Հայր ջան, այսքան դիմացել ես, մի քիչ էլ դիմացին քո երկու տղեն էլ կմեռնեն ես կգամ կթաղեմ:

Հատոր Թ — ԱլաշկերտիԲաղեշիԿարինի (Ախալքալաքի)

Մուշի բարբառ — Հատոր Ժ

6y5tg4rvf2eqwfvgbwrb

Ժանակին մի իշխան գնաց Յովան Օձնեցու մոտ և մի բան կխոստովանի:

Իշխանը ասաց.

-հայր սուրբ, իմ վերջի իմանալ կլինի:

Յովան Օձնեցին ասում է.

-Երբեվիցե բարություն արել ես որդիս:

– Այո արել եմ- ասեց իշխանը- մեր ժամի պատը քանդվել էի շինեցի, աղքատներին դատարկ ձերքով չեմ թողնի, միայն քո վանքին քառասում ոչխարի գլուխ եմ մատաղ արել, էլ ինչ ասեմ:

-է~- ասում է Յովան Օձնեցին- մարդ ինչքան ապրում է, թե մեղք կգործի, թե լավություն կանի մեկ շատ, մեկ քիչ:

Քո մեղքերն ու բարությունները կվերջանան հետմահու:

 

Վասպուրականի բարբառ — Հատոր ԺԴ

Ընթերցել, յուրացնել տեքստը, ներկայացնել ընկերներին և ձայնագրվել:

Ֆիլմաշար — Հայոց այբուբենի, հայոց լեզվի առեղծվածները:

Ա — Ք ՏԱՌԷՐԻ ԽՈՐՀՒՐԴԸ

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s